معماری ساختمانها و سازهها وابسته به زمان نیست یا حداقل عمر مفیدی دارد. بهویژه، این روزها به نگهداری ساختمانها و حفظ کیفیت و ویژگیهای آنها بیشتر تأکید میشود. ساختمانها سالها بعد از ساخت نیز نیاز به نگهداری و مراقبت دارند و گاهی حتی کاستیها بعد از مدتها گریبان معماران و سازندگان را میگیرد. در سال 2023 میلادی و در زلزله ترکیه، بعد از اینکه ایمنی ساختمانها زیر سوال رفت، حدود 113 نفر بازداشت شدند. در این راستا بسیاری از معماران مقصر شناخته شدند. بنابراین، ادغام هوشمصنوعی و فرایند نگهداری و مراقبت از ساختمانها میتواند بسیار مفید و کمککننده باشد. مثلاً، هوشمصنوعی میتواند هشدارهای لازم را اعلام کند و در صورت نیاز برای رفع آنها اقدام کند.
هوشمصنوعی در فرایند ساختوساز
بسیاری معتقدند که برای استفاده از هوشمصنوعی جهت نگهداری سازهها باید اول آنها را در مرحله ساختوساز بهکار ببریم. در این صورت هوشمصنوعی فرایند ساختوساز را نیز بهینه میکند، به آنها سرعت میدهد و از هدررفت منابع جلوگیری میکند.
بنابراین لازم است بعضی ابزارهای هوشمصنوعی در ساخت سازه بهکار روند. در این صورت، عیب تجهیزات را شناسایی میکنند، مدت زمان از کارافتادگی را به حداقل میرسانند و باعث کاهش هدررفت انرژی میشوند. مدیریت ساختوساز نیز میتواند از هوشمصنوعی استفاده کند تا سرعت، کارآمدی و ایمنی کارکنان و عملیات را افزایش دهد.
شرکتهای ساختمانسازی نیز با استفاده از این فناوریها میتوانند نظارت بهتری بر محل عملیات داشته باشند، از خطرهای احتمالی آگاه شوند و از این راه، جلوی تصادفها را بگیرند.

انواع تعمیرات ساختمانی و نقش هوشمصنوعی
بعضی از تعمیرات سازههای ساختمانی دورهای هستند. همانطور که خودروی شما بعد از طی مسافتی مشخص باید به تعویض روغنی برود، ساختمان شما نیز باید طی زمان از نظر ایمنی و کارایی بخشهای مختلف چک شود.
گفتنی است که دورههای زمانی مورد بحث تقریبی هستند و بسته به نوع سیستم مورد استفاده، قوانین موجود در هر کشور و شهر این شرایط میتواند متفاوت باشد.
- برای مثال، در کشور انگلستان پیشنهاد میشود هر 6 ماه تجهیزات آتشنشانی ساختمان بررسی شود.
- همچنین چک تجهیزات آسانسورها ممکن است چند ماهه یا هر ماه انجام شود.
- سیستم گرمایشی و سرمایشی واحدها نیز در شروع فصلهای گرم و سرد نیاز به بازبینی و سرویس دارند.
- بازبینی تجهیزات لولههای آب و فاضلاب، تابلوهای برق، سیمکشیهای برق و تلفن نیز لازم است تا در صورت خرابی مشکلساز نشود.
در واقع، هوشمصنوعی میتواند بهمحض ایجاد خرابی محل دقیق را شناسایی کند یا حتی در مواردی نقص هر سیستم را از قبل اطلاع بدهد.
هوشمصنوعی: ایمنی و استحکام ساختمان پس از حوادث یا در دورههای زمانی منظم
جدای از این موارد، ایمنی و استحکام ساختمان نیز مطرح است. آیا ساختمان بعد از تجربه یک زلزله کوچک آسیبی دیدهاست که از نظر پنهان است؟ ممکن است چیزی که در ظاهر یک ترک کوچک است به مشکل عمیقتری در خود سازه مرتبط باشد. معمولاً دستورالعملهای دقیقی درباره نحوه استحکامسازی ساختمان برابر زلزله وجود دارد. اما تشخیص میزان خسارت پس از زلزله یا حوادث برای بسیاری دشوار است. به علاوه، همیشه نیز خسارت و آسیبها بهدلیل حادثهای جدی رخ نمیدهد. ساختمانهای عادی نیز طی زمان ممکن است دچار نشست یا لرزههای خفیف ناشی از گودبرداری در منطقههای مجاور شوند. اما معمولاً تا خرابی محسوسی نباشد کسی به بررسی آسیبهای چنین سازهای نمیپردازد. اینجاست که کاربردهای هوشمصنوعی مشخص میشود.
تحقیقات در زمینة هوشمصنوعی و معماری سازهها نشان میدهد که …
بسیاری از پژوهشهای نوین تلاش دارند روشهایی را برای بهکارگیری هوشمصنوعی جهت تشخیص خرابیها، شکستگیها و نشتیها پس از حوادثی مثل زلزله توسعه دهند.
بر اساس یکی از این تحقیقات مشخص شده است که هنوز یکی از روشهای متداول برای ارزیابی خسارتها، بازدید چشمی متخصصان است که میتواند بسیار متغیر و وابسته به نظر آن فرد خاص باشد.
بر اساس این تحقیق، بازبینی کامپیوتری فناوری است که مدیریت دادههای دیجیتالی و پردازش کامپیوتری را ادغام میکند و سپس، الگوریتمها میتوانند بهترین پیشبینی یا نظر را بر اساس این منابع اعلان کنند. این نوع الگوریتمهای آنالیزی بهطور موثری جهت شناسایی و تصمیمگیری درباره آسیبها یا بازدیدهای دورهای کار میکنند؛ چراکه توان محاسباتی بالایی را با استفاده از دادههای بهروز دارند.
بهصورت کلی، دو مبحث آسیبهای وارده به ساختمان و نگهداریهای دورهای در نگهداری و تعمیرات ساختمانها اهمیت دارند. طبق نتایج و پژوهشها، هوش مصنوعی میتواند در هر دوی این بخشها موفق عمل کند و دیدگاههای مناسبی را ارائه کند. فناوریهای این بخش هنوز جای توسعه دارند و هوشمندسازی سازههای معماری دور از ذهن نیست و در آینده بیشتر هم میشود.
منابع: